Президентимиз Фармонида республикамизда болалар меҳнатига барҳам берилгани, қишлоқ хўжалиги ишлари, ҳудудларни ободонлаштириш ва кўкаламзорлаштириш даврида катталарнинг мажбурий меҳнатидан фойдаланишга чек қўйиш бўйича мисли кўрилмаган чора-тадбирлар амалга оширилаётгани қай этилган. Ҳақиқатан мамлакатимизда сўнгги 1-2 йилнинг ўзида мажбурий меҳнатнинг ҳар қандай кўринишига қарши кураш кескин тус олганлигининг гувоҳи бўлиб турибмиз. Бу ниҳоятда қувонарли ҳол. Давлатимиз раҳбарининг Фармони билан одам савдоси қаторида мажбурий меҳнатга қарши курашиш тизимини янада такомиллаштиришга оид чора-тадбирлар белгилангани эса қалбимиздаги қувонч ҳисссини ўн чандон оширди.

Фуқаронинг хоҳиш-истагига зид равишдаги меҳнат ҳақида сўз борар экан, мажбурий меҳнат ўзи нима, деган саволга ҳар бир киши жавоб бера олиши зарур, деб ҳисоблаймиз.

Ўзбекистон Республикаси "Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида"ги қонунининг 8-моддасида истеъмолчининг савдо ва бошқа хизмат кўрсатиш турлари соҳасида шартнома тузиш ҳамда сотиб олинаётган товар (иш, хизмат) сифатини текшириш ҳуқуқи борасидаги тартиблар бегиланган. Унга мувофиқ истеъмолчи шартнома тузиш йўли билан товарни (иш хизмат)ни эркин сотиб олиш ҳуқуқига эга. Шартномага кўра сотувчи (ишлаб чиқарувчи, ижрочи) истеъмолчига муайян миқдордаги ва мақбул сифатли товарни мулк қилиб топшириш (иш бажариш, хизмат кўрсатиш) мажбуриятини, истеъмолчи эса шартлашилган пулни тўлаш мажбуриятини ўз зиммаларига оладилар.

Мабодо савдо шохобчасидан сотиб олган товарингизда бирор нуқсонни аниқласангиз, истеъмолчи сифатидаги ҳуқуқингиздан фойдаланинг. Яъни сиз ўз хоҳишингизга кўра товарни айни шундай русумли товарга алмаштириш ёки бошқа русумли шундай товарга алмаштириб, нархлар ўртасидаги фарқни қайта ҳисоб-китоб қилиш ҳуқуқига эгасиз. Шунингдек, товарнинг нуқсонини бепул бартараф этиш, нархини камайтириш ёки шартномани бекор қилиб, кўрилган зарарни қоплашни талаб этишга ҳақлисиз. Бунда нуқсонлар товарнинг кафолат муддати ёки яроқлилик муддати мобайнида, бундай муддатлар белгиланмаган бўлса, олти ой мобайнида аниқланган тақдирда истеъмолчи юқоридаги ҳуқуқларини амалда қўллаши мумкин.

Истеъмолчининг талаблари у касса чекини, кафолат муддати белгиланган товарлар бўйича эса техник паспорт ёки унинг ўрнини босувчи бошқа ҳужжатни тақдим этган ҳолатда кўриб чиқилади.

Туманимизда 59 та маҳалла фуқаролар йиғини мавжуд, уларда 200 минг 409 нафар аҳоли истиқомат қилади. Айни шу маҳаллалар 4 та секторга тақсимланган. Аҳолининг дарду-ташвишини чуқурроқ ўрганиш мақсадида ҳудудларда уйма-уй юришлар ташкил этилди ва оммавий сайёр қабуллар ўтказишга эътибор кучайтирилди. Ўтган давр мобайнида "Йўл харитаси"га кўра 34 минг 132 та хонадоннинг барчасига кириб борилди, аниқланган муаммоларни бартараф этиш чоралари кўрилди.

Халқ қабулхонаси томонидан шу йилнинг 6 ойи давомида 1 минг 800 нафарга яқин фуқаролар қабул қилинди ва улардан ёзма ёки оғзаки шаклдаги, ариза, шикоят ёки ташаккурнома мазмунидаги мурожаатлар келиб тушди. Улар соҳалар бўйича таҳлил қилинганда, аксарияти табиий ва суюлтирилган газ, электр энергияси, ичимлик суви билан боғлиқ эканлиги маълум бўлди.

Мамлакатимизда амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар валюта сиёсатида ҳам яққол намоён бўлмоқда. Бу борада кўпгина эркинликлар берилиб, тадбиркорларнинг савдо-экспорт фаолияти ривожланиши учун ҳуқуқий асослар яратилди.

Банк муассасалари орқали хорижий валютани сўмга алмаштириш имконияти яратилган бир вақтда пана-пастқам жойларда ноқонуний валюта савдоси билан шуғулланувчилар борлиги ғоят ачинарли ҳолатдир.

Ўтказилган махсус тадбир ҳам фикримиз айни ҳақиқат эканлигини исботлайди. Яъни И. Амонбоев, А. Раҳимов ҳамда М. Дадажоновлар ўзаро тил бириктириб, Шайхон маҳалласидаги А. Раҳимовга тегишли уй олдида қонунга хилоф равишда 5 минг АҚШ долларини сўмга сотаётганликларида қўлга тушдилар.

Халқимиз билимли, зукко, етти ўлчаб бир кесадиганларни маънавиятли инсонлар дейишади. Маънавият инсон рухий ҳолати билан боғлиқ ҳодиса. Инсоннинг нечоғлиқ заковатли, теран фикрли бўлиши, бевосита унинг маънавий олами билан муштарак. Зеро, одам боласи ҳаёт чорраҳаларида ўз ақлу-заковатига таяниб умр кечиради.

Дангаса, ишёқмас, гап сўзида маъно йўқ, ким нима деса ўшанга кўр-кўрона эргашиб кетаверадиганларни оғмалар, деб аташади. Ундай кимсалар ҳаётни енгил-елпи қарашлари билан ўлчайди. Фикри торлигидан билиб-билмай йўл қўйган хатоларидан азият чекадилар. Таъбир жоиз бўлса, бундай кимсалардаги маънавий бўшлиқ, мулоҳазасизлик уларга жуда қимматга тушади.

Глобаллашув жараёнлари интернет тармоғининг тез ва шиддат билан тараққийлашувига сабаб бўлаётгани сир эмас. Бу кўпчиликнинг интернет билан боғлиқ муаммоларини ижобий маънода ҳал қилаётгани ҳам рост. Бироқ интернетдан кўр-кўрона фойдаланиб, ўзи тушуниб-тушунмайдиган ёки унда тарқатилаётган бузғунчи ғоялар қулига айланиб қолаётган инсонлар ҳам борлигини тан олмай иложимиз йўқ.